آیا در بهشت حجاب وجود دارد؟

پوشش زنان در بهشت

آیا در بهشت هم احکامی مثل نماز و روزه و محرم و نامحرم وجود دارد؟ پوشش زنان و مردان در بهشت چگونه خواهد بود؟ آیا زنان برای همیشه چه در این دنیا و چه در آخرت ملزم به حفظ حجاب هستند؟

در این باره دو پاسخ از دو قلم متفاوت تقدیم حضور می شود که در حقیقت هر دو یک مطلب را بیان نموده اند؛ لکن در هر کدام نکاتی است که در دیگری نیست. لذا مناسب دیدیم که هر دو پاسخ را تقدیم حضور نماییم.

مطلب نخست:

۱ـ در آیات متعدّدی ذکر شده که اهل بهشت لباس هایی از ابریشم دارند ؛ یا اهل جهنّم لباس هایی سوزان دارند. امّا در صحنه ی محشر و قبل از معلوم شدن تکلیف، در برخی روایات آمده که جز اندکی از بندگان خاصّ خدا، که از حکم قیامت خارجند، باقی عریان خواهند بود. امّا توجّهی به همدیگر نخواهند داشت.

خداوند متعال در سوره المعارج می فرماید: «روزى که آسمانها چون فلز گداخته شود (۸) و کوهها چون پشم زده گردد (۹) و هیچ دوست صمیمى از دوست صمیمى [حال] نپرسد (۱۰) آنان را به ایشان نشان مى دهند گناهکار آرزو مى کند که کاش براى رهایى از عذاب آن روز مى توانست پسران خود را عوض دهد (۱۱) و [نیز] همسرش و برادرش را (۱۲) و قبیله اش را که به او پناه مى دهد (۱۳) و هر که را که در روى زمین است همه را [عوض مى داد] و آنگاه خود را رها مى کرد (۱۴) »
باز در سوره ی عبس فرمومود: «پس چون فریاد گوش خراش دررسد (۳۳) روزى که آدمى از برادرش (۳۴) و از مادرش و پدرش (۳۵) و از همسرش و پسرانش مى گریزد (۳۶) در آن روز هر کسى از آنان را کارى است که او را به خود مشغول مى دارد.»»

۲ـ امّا پوشش و لباس در عالم اخرت همچون پوشش دنیوی نیست. در پوشش دنیوی، پوشش غیر از خود انسان است و کسی که لباس پوشیده خود چیزی است و لباسش چیز دیگر. ولی در آخرت پوشش چیز جدای از انسان نیست و ظهور و بروز اعمال انسان و در حقیقت از خود انسان است. کما اینکه تمام نعمات بهشتی ظهور ملکات و اعمال خود انسان می باشند و به وجهی با خود او اتّحاد دارند.

((یا بَنِی آدَمَ قَدْ أَنْزَلْنا عَلَیْکُمْ لِباساً یُوارِی سَوْآتِکُمْ وَ رِیشاً وَ لِباسُ التَّقْوى ذلِکَ خَیْرٌ ذلِکَ مِنْ آیاتِ اللَّهِ لَعَلَّهُمْ یَذَّکَّرُونَ)) (اعراف/۲۶)
اى فرزندان آدم! لباسى براى شما فرستادیم که اندام شما را مى پوشاند و مایه زینت شماست اما لباس پرهیزگارى بهتر است! اینها (همه) از آیات خداست، تا متذکّر (نعمت هاى او) شوند.

این ایه بیانگر آن است که تقوی برای انسان لباس است و لباسی بهتر از لباس ظاهر است زیرا لباس ظاهر عیوب ظاهری را می پوشاند اما لباس تقوا عیوب باطنی و رذایل اخلاقی را می پوشاند.

پس تقوی نیز لباس است منتهی لباس باطن و لباس بودنش زمانی مشخص خواهد شد که پرده ها کنار روند و باطن ها به ظهور برسند. و این در نشئه دیگر و در قیامت برای همگان رخ می دهد.
و تقوی ملکه ایی است در وجود انسان و چیز جدای از او نیست و گفتیم که تقوی در لسان قران خود لباس باطن است. پس لباس باطن که تقوی است چیز جدای از انسان نیست.

توضیح بیشتر اینکه:

لباس اخروی همان ظهور تقوای شخص است وهرکس اهل تقوی باشد در محشر بی لباس محشور نمی شود. یعنی تقوای او بصورت لباس ظهور کرده و او را از گزند حوادث و خطرات قیامت که آن ها نیز از اعمال خود اوست، حفظ می کند و تقوای او عیوب او را می پوشاند و در حقیقت چون این شخص گناه انجام نداده عیبی در وجودش ایجاد نشده تا لباس اخروی آن را بپوشاند. پس تقوای او هم باعث می شود شخص بر اثر گناهان وجودش معیوب نباشد و هم اگر گناه هم انجام انجام داده با توبه آن را بپوشاند.

پس تقوا لباس باطنی است و چون آخرت محل ظهور باطن هاست و گناهان نیز باطن انسان را عوض کرده و کریه می کنند، پس لباس باطنی تقوا پوشش است بر باطن انسان، به این گونه که اولا گناه انجام ندهد تا لازم باشد پوشش آن را بپوشاند و ثانیا اگر گناهی انجام داده با توبه آن را بپوشاند .

با توضیحات داده شده نتیجه می گیریم در قیامت و در صحنه محشر کسانی که اهل تقوا و عمل صالح بودند لباس و پوشش مناسب دارند و آن ظهور تقوایی است که در دنیا داشتند و کسانی که اهل تقوا نبودند لباس ندارند و عریان بوده و تمام عیوبشان در منظر و مرئای اهل محشر قرار می گیرد.

در جریان عریان گشتن حضرت آدم و حوا و ریختن لباسهای بهشتیشان در اثر خوردن از درخت منهیّه نیز اشاراتی است به این که در عوالم غیب گناهکاران بی لباس خواهند بود؛ و بهشت جای عریان ها نیست. «پس آن دو را با فریب به سقوط کشانید پس چون آن دو از [میوه] آن درخت [ممنوع] چشیدند، برهنگى هایشان بر آنان آشکار شد و به چسبانیدن برگ[هاى درختان] بهشت بر خود آغاز کردند و پروردگارشان بر آن دو بانگ بر زد مگر شما را از این درخت منع نکردم و به شما نگفتم که در حقیقت شیطان براى شما دشمنى آشکار است » (اعراف:۲۲)

مطلب دوم:

آیا در بهشت حجاب وجود دارد؟
توجه به سه مقدمه جهت پاسخ به این سؤال ضرورى است:

الف) در بهشت هر چه انسان درخواست کند به آن مى رسد «و لکم فیها ما تشتهى انفسکم» (فصلت: ۳۱)

ب) همه چیز آخرت، اعم از بهشت و جهنم، با دنیا فرق دارد. به عبارت واضح تر، آن جا جهان دیگرى است با قوانین خاص خود به طورى که «ان الاخره لدار الحیوان» آخرت، سراى زنده است یعنى حتى درخت در بهشت شعور دارد و وقتى شما اراده کنید از میوه آن بخورید خود درخت میوه اش را به شما عرضه مى کند.

ج) آخرت سراى جزا است نه عمل.

از آن جا که پوشش بدن از غیر از نظر عقلى امرى ممدوح است و نوعى کمال براى انسان محسوب مى شود و بهشت محل خوبى ها است مى توان گفت که حجاب در بهشت وجود دارد ولى نحوه و حدود آن براى ما معلوم نیست. قرآن در مدح حورهاى بهشتى مى فرماید: «حور مقصورات فى الخیام. بهشت داراى زنان بهشتى (حورى ها) است که در سراپرده هاى خود مستورند»(الرحمن: ۷۲)

انسان برای آزادی و حرکت در بین دیگر انسانها نیاز به پوشش دارد همانطور که پروردگار می فرماید: انبیاء برای انسان لباس آورده اند و این لباس تقواست که انسان ها را از شر گناه آزادی می کند و در قیامت تنها صاحبان تقوا ملبسند و ما بقی از شرم عریانی سر به زیر دارند.
آیا عریان بودن بمعنی دست خالی بودن از اعمال صالح است یا برهنه بودن ظاهری که هر دوآنها مطرح است.

در روایت آمده که در روز حشر کفار برهنه اند و مومنین بوسیله نوری که اطراف آنها را احاطه نموده است مستور هستند. و بوسیله این نور جسم آنها دیده نمی شود. (بحارالانوار، ج۷ص۱۰۹ح ۳۵) و در مورد دیگری آمده که بوسیله کفن پوشیده هستند و کسی که بدون کفن دفن شده خداوند او را می پوشاند. (همان، ص ۱۱۰، ح ۴۱ )

در نقل دیگری آمده که: در قیامت قومی وارد می شود که لباس هائی از نور در بر دارند و در ادامه دارد که اینها شیعیان ما هستند و علی(ع) امام آنها است. (بحارالانوار، ج۷، ص۱۸۰ح۱۹)

در نقل های متعدد دیگری آمده که: شیعیان مستور العوره وارد صحنه قیامت می شوند. (همان ،ص۱۸۴ ح ۳۵ و ۳۶) و در حدیث ۳۷ آمده که لباس هائی سفیدتر از شیر بر تن دارند.

در مجموع باید گفت هر گونه پوششی که لازم است (مادی، معنوی) برای انسان می بایست در همین دنیا فراهم شود زیرا از جمع بندی روایت بدست می آید که برهنگی و پوشیدگی قیامت امری همگانی نیست بلکه تابع اعمال انسان است، لذا باید با اعمال صالح و دوری از پرده دری به فکر برهنگی قیامت بود.

رابطه بهشت و جهنم با اعمال انسان چه نوع رابطه ای است؟ آیا بهشت یا جهنم جایی است ساخته و پرداخته، بدون آن که خود انسان در ساختن آن نقشی داشته باشد؟ آیا انواع عذاب ها و تنعماتی که در بهشت و جهنم وجود دارند، اموری هستند که از انسان جدایند؟ آیا بهشت و جهنم از ذات و نفس آدمی خارجند؟

در پاسخ گوییم: طبق آنچه از متون دینی اعم از آیات و روایات استفاده می شود و قواعد عقلی و برهانی نیز مؤید آن است، بهشت و جهنم چیزی نیستند جز ظهور اعمال انسان؛ یعنی عذاب ها و آلام جهنم چیزی نیستند جز بازگشت نفس اعمال بد آدمی به آدمی و نیز تنعمات بهشت چیزی نیستند جز رجوع نفس اعمال نیک انسان به انسان. گر چه در این تعابیر، مسامحاتی است که از مطالب آینده روشن می شود. حق تعالی در سوره یس درباره روز قیامت می فرماید: فالیوم لا تظلم نفس شیئا و لا تجزون الا ما کنتم تعملون؛ پس امروز بر کسی ظلمی نمی رود و به چیزی جز اعمالتان پاداش داده نمی شوید.(یس:۵۴)

همان گونه که پیداست آیه مزبور صریح است در این معنا که جزای هر عمل انسان نفس همان عمل است؛ نه این که عمل چیزی باشد و جزا چیزی جز آن. در حقیقت یک چیز است که به اعتباری عمل و به دیگر اعتبار جزاست.

و نیز در سوره آل عمران می فرماید : یوم تجد کل نفس ما عملت من خیر محضرا و ما عملت من سوء تود لو ان بینهاو بینه امدا بعیدا؛ روزی که هر کس آنچه از خوبی انجام داده است حاضر می یابد و آنچه از بدی انجام داده دوست می دارد که میان آن عمل و او فاصله بسیار دوری بوده باشد.»(آل عمران:۳۰)

و نیز در سوره زلزال می فرماید: یومئذ یصدر الناس اشتاتا لیروا اعمالهم فمن یعمل مثقال ذرة خیرا یره و من یعمل مثقال ذرة شرا یره؛ آن روز مردم دسته دسته بیرون آیند تا کارهایشان به آنان نشان داده شود. پس هر کس به اندازه ذره ای کار نیک کرده باشد همان رامی بیند و هر کس به اندازه ذره ای کار بد کرده باشد همان را می بیند.(زلزال:۶-۸)

و همچنین در سوره کهف می فرماید: و وجدوا ما عملوا حاضرا و لا یظلم ربک احدا؛ آنچه انجام داده اند، حاضر می یابند و پروردگار تو به احدی ستم نمی کند.(کهف:۴۹)

از تمام آیات یاد شده چنین استفاده می شود: ما در قیامت با خود اعمالمان سروکار داریم و نفس آنها را مشاهده می کنیم، اگر خوب و زیبا باشند اساس تنعمات اخروی ما و اگر بد و زشت باشند، پایه ناراحتی ها و عذاب های اخروی ما قرار می گیرند. نهایت امر آن که: اعمال انسان دارای دو صورت است: یکی ملکی که فانی و زودگذر است؛ و دیگری ملکوتی که باقی و زایل ناشدنی است. ما در دنیا با صورت ملکی آنها آشنا و از صورت ملکوتی شان بی خبر هستیم، ولی در قیامت و همچنین در برزخ، از صورت ملکی آنها خبری نیست و ما آنها را فقط با چهره ملکوتی شان مشاهده می کنیم، اگر زیبا باشند، نعیم ما هستند و اگر زشت باشند، جحیم ما خواهند بود.

از مجموع آنچه نقل شد، استفاده می شود که اساس بهجت و سرور ما، یا خدای ناکرده وحشت و عذاب ما در آخرت، اعمال ماست ؛ یعنی نفس این اعمال است که یا نعیم ما خواهند بود و یا خدای ناکرده جحیم ما.

منبع: پرسمان

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.