شیشه گری دستی هنری از جنس دمیدن

شیشه‌گری دستی یکی از قدیمی‌ترین صنایع دستی بشر است که قدمت آن به ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد می‌رسد . این هنر و صنعت، در ایران هم سابقه‌ای طولانی دارد و اشیاء شیشه‌ای زیادی در کاوش‌های باستان‌شناسی در قسمت‌های مختلف ایران کشف شده است.

شیشه‌ی دست‌ساز از جمله‌ی اصیل‌ترین و ارزنده‌ترین صنایع دستی است که در ایران دارای سابقه‌ای طولانی بوده و ظروف و اشیاء شیشه‌ای به دست آمده از روزگاران پیشین دلالت بر وجود این صنعت در ادوار بسیار دور و حتی پیش از میلاد دارد. یک گردنبند شیشه‌ای متعلق به ۲۲۵۰ سال قبل از میلاد که دارای دانه‌های آبی رنگ است و در ناحیه‌ی شمال غربی ایران کشف شده و نیز قطعات شیشه‌ای مایل به سبز که طی کاوش‌های باستان‌شناسی در لرستان، شوش و حسنلو به دست آمده، مؤید سابقه‌ی این صنعت در کشورمان است.

شیشه گری دستی - زن امروزی

شيشه‌گری دستی در ايران به دلایل گوناگون در دوران مختلف ، فراز و نشيب‌های زیادی داشته است اما پيوسته حضور خود را در ميان صنايع دستی و به عنوان يکی از نمودهای ارزنده‌ی ذوق و هنر ايرانی حفظ کرده است.

اوج صنعت شیشه‌گری در ایران، در زمان سلطنت سلجوقیان است. در این دوران، صنعتگران به روش‌های جدیدی روی آورده بودند و با استفاده از قالب‌های گوناگون، نقش‌های برجسته و فرورفته را در شیشه ایجاد می‌کردند. حک کردن و تراشیدن شیشه نیز در این دوران به کارهای تکمیلی شیشه‌گری اضافه شد و نقاشی‌های گوناگون از قبیل گل‌های تزیینی، اشکال حیوانات و… با استفاده از رنگ‌های متنوع، زینت‌بخش اشیای شیشه‌ای شد.

فرآورده‌های شيشه‌ای اين دوران بيشتر شامل ظروف کوچک و بزرگ، عطردان‌های بسيار ظريف، جام‌ها و گلدان‌هايی با فرم‌ها و اندازه‌های متنوع و اشياء تزيينی کوچکی به شکل حيوانات هستند.

شیشه گری دستی - زن امروزی

در سال‌های اخیر شیشه‌گران بیشتر از خرده شیشه به عنوان مواد اولیه‌ی مورد مصرفشان بهره می‌گیرند و نحوه‌ی کار به این صورت است که ابتدا کوره را به مدت سه تا چهار شبانه‌روز روشن نگه می‌دارند و هنگامی که حرارت آن به حد مطلوب رسید از یک سو شیشه‌ی خرد شده را داخل آن ریخته و از سوی دیگر شیشه‌ی مذاب را برداشته و به مصرف می‌رسانند. البته گاه از ترکیب شیشه خرده و سیلیس به عنوان ماده‌ی اولیه‌ی اصلی استفاده می‌شود و برای رنگین ساختن ماده‌ی مذاب از اکسید فلزی مورد نظر استفاده می‌کنند.

شيوه‌ی تهيه‌ی رنگ

یکی از مهم‌ ترین بخش‌های شیشه‌گری دستی نحوه‌ ی ساخت رنگ‌ های شیشه است . تنوع رنگ‌ها موجب زیبایی هرچه بیشتر محصولات شیشه‌ای می‌شوند. هنرمندان این عرصه برای ایجاد رنگ‌های گوناگون در شیشه از اکسید فلزات مختلف بهره می‌برند که به شکل پودر در بازار وجود دارند.

شیشه گری دستی - زن امروزی

برای تولید رنگ آبی لاجوردی از اکسید کبالت، برای رنگ آبی زنگاری از اکسید مس و کرومات، برای رنگ سبز از بی کرومات و اکسید آهن و برای رنگ قرمز از اکسيد مس يک ظرفيتی يا سلينيوم استفاده می‌کنند. استفاده از بی اکسيد منگنز به اضافه‌ی کبالت برای تهيه‌ی رنگ بنفش و بی اکسيد منگنز برای تهيه‌ی رنگ زرشکی مرسوم است. رنگ شيری نيز به وسيله‌ی نمک‌های فسفر يا فلوريدها و رنگ قهوه‌ای از پيريت، گوگرد و زغال چوب به دست می‌آيد.

اين اکسيد‌ها به اندازه‌ی مورد نياز با خرده شيشه يا سيليس مخلوط می‌شوند و آنگاه برای ذوب شدن داخل کوره قرار می‌گيرند.

منبع: کجارو

ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.